گريزد او را تعرّض نكنند در حرم ، و لكن طعام و شراب بر او تنگ كنند تا بضرورت بيرون آيد ، آنگه حدّ بر او برانند . و اگر آن خيانت ( 1 ) در حرم كند همان جا حدّ بر او برانند لانتهاكه حرمة الحرم . و قولى [ 443 - پ ] دگر آن است كه : و من دخله و هو على هدى من ربّه و بصيرة من دينه كان امنا ، اى صار امنا في القيامة من النّار ، هر كه در آن جا شود به شرايط خود در قيامت از آتش دوزخ ايمن باشد . بعضى دگر گفتند : مراد آن است كه در جاهليّت هر كه در آن جا شدى از غارت و قتل ايمن شدى ، و چون اسلام آمد الَّا حرمت نيفزود آن را . ابو الجلد به عبد اللَّه عبّاس نوشت كه : اوّل كس ( 2 ) كه پناه با حرم داد ماهيان كوچك و بزرگ بودند ، كوچك از بزرگ و بزرگان ( 3 ) از طوفان . قولى دگر آن است : هر كه او آن سال كه رسول - عليه السلام - عمره قضا كرد با رسول اللَّه در آن جا شد ايمن است ، بيانه قوله : لَتَدْخُلُنَّ الْمَسْجِدَ الْحَرامَ إِنْ شاءَ اللَّه آمِنِينَ مُحَلِّقِينَ ( 4 ) . و قولى دگر آن است كه : لفظ خبر است به ( 5 ) معنى امر ، اى من ( 6 ) دخله فامنوه ، آن كس كه در آن جا شود ايمنش بايد داشت ، چنان كه گفت : فَلا رَفَثَ وَلا فُسُوقَ وَلا جِدالَ فِي الْحَجِّ ( 7 ) ، [ اى لا ترفثوا في الحج ] ( 8 ) و لا تفسقوا و لا تجادلوا . ضحّاك گفت : من دخله حاجّا كان امنا من الذنوب الَّتى اكتسبها ( 9 ) قبل ذلك ، هر كه در آن جا شود از گناهان كرده ايمن شود . جعفر بن محمّد الصّادق - عليهما السلام - گفت : من دخله على الصفا كما دخله الانبياء و الاولياء كان امنا من عذاب الله ، هر كه باصفا در او شود چنان

--> ( 1 ) . آج : جنايت . ( 2 ) . آج ، لب ، فق ، مب ، مر : كسى . ( 3 ) . آج ، لب ، فق ، مب ، مر : بزرگ . ( 4 ) . سوره فتح ( 48 ) آيه 27 . ( 5 ) . وز ، دب ، آج ، لب ، فق ، مب ، مر : و . ( 6 ) . دب ، آج ، لب ، فق ، مب ، مر : و من . ( 7 ) . سوره بقره ( 2 ) آيه 197 . ( 8 ) . مج ، وز : ندارد ، با توجّه به دب و ديگر نسخه بدلها افزوده شد . ( 9 ) . مج : اكتتبها ، با توجّه به وز تصحيح شد .